Emergency & Abnormal
⚠️ = จุดที่แก้จากต้นฉบับ · ⚑ = ค่าที่ต่างกันตามแหล่งอ้างอิง (ICAO / FAA / คู่มือบริษัท)
1 ลำดับความสำคัญ: Aviate → Navigate → Communicate
2 Ex. ควันในห้องนักบินระหว่าง T/O
- Maintain aircraft control (Aviate)
- ใส่ O₂ mask + smoke goggles ทันที, ตั้ง crew communication
- Identify the problem แล้วทำตาม memory item / QRH
- แจ้ง ATC: สถานการณ์ ตำแหน่ง ระดับ และความตั้งใจ (Communicate)
- นำเครื่องกลับลงสนามที่เหมาะสมที่สุด (Navigate) — ควันในห้องนักบินถือเป็นเหตุ “land immediately”
3 Ex. Decompression + Lost COM ใน RVSM (ICAO Doc 4444 contingency)
- ถ้าทำตาม clearance ไม่ได้ → ออกจาก route โดยเลี้ยว 45° ซ้ายหรือขวา (เลือกทางที่ปลอดภัย พิจารณาภูมิประเทศ/เส้นทางคู่ขนาน)
- บิน offset ขนาน track 15 Nm แล้วคงระดับที่ต่างจากระดับปกติ
- เปิดไฟภายนอกทั้งหมด, squawk 7700 (หรือ 7600 หากเป็นเพียง comm fail)
- Broadcast ในความถี่ที่ใช้อยู่และ 121.5: Mayday × 3 / ลักษณะเหตุ / ตำแหน่งและระดับ / ความตั้งใจ
- เฝ้าดู traffic บน TCAS
- ⚑ China RVSM: เลี้ยว ขวาอย่างเดียว 30° offset 5 Nm ที่เหลือปฏิบัติเหมือนกัน (เช็ค AIP ก่อนบินจริง)
4 IFR Communication Failure
- ลองกลับไปความถี่ก่อนหน้า ถ้าไม่ได้ ติดต่อความถี่ที่ใกล้ที่สุด / ผ่านเครื่องอื่น
- Squawk 7600 · ไต่/ลดสู่ระดับที่ได้รับอนุญาตล่าสุด
- VMC → บินต่อด้วย visual แล้วลงสนามที่เหมาะสมที่สุด
- IMC → คงความเร็วและระดับล่าสุดไว้
- ในเขต radar: 7 นาที นับจากเวลาที่ถึงระดับที่ได้รับอนุญาต / ตั้ง 7600 / ผ่านจุดรายงาน แล้วแต่ค่าไหนหลังสุด
- เขต non-radar: 20 นาที นับจากที่ไม่ได้รายงานผ่านจุดรายงานบังคับ จากนั้นปรับระดับและความเร็วตาม flight plan
- Route: ตาม clearance สุดท้าย → ถ้ากำลังถูก radar vector ให้บินตรงเข้าสู่ fix/route ที่ระบุใน vector clearance → ตาม route ใน FPL Altitude: ค่าสูงสุดระหว่าง ระดับที่ได้รับล่าสุด / ระดับที่ ATC แจ้งไว้ใน EFC / minimum enroute altitude
- บินถึงปลายทางโดยคง enroute altitude, hold เหนือ VOR/IAF จนถึง EAT/ETA แล้วเริ่ม instrument approach ลงให้ได้ภายใน 30 นาที จากเวลาดังกล่าว
หลักคิดที่จำไว้
- Lost COM + approach ไม่ stabilized → พิจารณาลงต่อ เพราะ go-around โดยไม่มีวิทยุมีความเสี่ยงสูงกว่า ⚑ (ขึ้นกับคู่มือ — go-around ยังเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยเสมอถ้าลงไม่ได้จริง)
- Lost COM + อากาศต่ำกว่า minima → ไม่ลง เพราะมองไม่เห็น RWY อันตรายกว่า ให้ divert
5 Wind Shear
สัญญาณเตือน (Boeing) — ค่าที่เบี่ยงจากปกติ
| เกณฑ์ | |
|---|---|
| Airspeed | ± 15 kts |
| Vertical speed | ± 500 fpm |
| Pitch | ± 5° |
| Glideslope | 1 dot |
| (+ ตำแหน่ง thrust lever ผิดปกติ) |
แนวปฏิบัติ 3 ขั้น
- Avoidance — หลีกเลี่ยงไว้ก่อน ดู PIREP / weather radar / LLWAS
- Precaution (ถ้าเลี่ยงไม่ได้) — เลือก RWY ยาวที่สุด, ใช้ max thrust, บวกความเร็ว V2 + 20, เลือกทิศที่เป็น crosswind แทน tailwind, คง configuration ไว้ (ห้ามเปลี่ยน flap/gear ระหว่างเจอ)
- Recovery / Escape — ดัน thrust สุด, ยก pitch ตาม flight director/จนเตือน stick shaker, ไม่เปลี่ยน config และไม่เลี้ยว จนกว่าจะพ้น